Politie en veiligheidheid van de burgerPolitie en veiligheid van de burger

  • De Federale Gerechtelijke Politie heeft vorig jaar 3108 verdachten aangehouden wegens hun vermeende betrokkenheid bij criminele fenomenen.
  • Het Fugitive Active Search Team (FAST) heeft in 2020, in België, 58 voortvluchtige criminelen opgespoord en aangehouden.
  • Het gebruik van het recherche- en informatieblad binnen de Geïntegreerde Politie steeg spectaculair naar 19 000 unieke bezoekers. Dankzij deze opsporingstool konden meer dan 900 daders worden geïdentificeerd!


Bestrijding van criminaliteitsfenomenen

Verdeling onderzoekscapaciteit per fenomeen

Fenomenen 2018 2019 2020
Economische & financiële criminaliteit 13,50% 23,00% 21,5%
Drugs 12,00% 17,00% 17,5%
Geweld (moord, doodslag …) 10,00% 16,00% 15%
Diefstallen 5,50% 14,00% 12%
Terrorisme 9,00% 10,00% 7%
Mensenhandel/-smokkel 7,00% 8,00% 7%
Andere 43% 12% 20%
Totaal 100% 100% 100%

Aanhoudingen*

Fenomenen 2018 2019 2020
Drugs 751 906 881
Diefstallen 418 772 624
Ecofin 235 387 352
Geweld - Moord en doodslag 223 451 441
Mensenhandel/-smokkel 171 265 235
Onbekend (aanhoudingen niet gelinkt aan een fenomeen) 1 497 176 236
Terrorisme 112 98 62
Valsheden / 82 41
Speciale zaken / 21 19
Milieu / 10 /
Fraude met geneesmiddelen (en voedingssupplementen) / 8 /
ICT / / 26
Andere fenomenen / 88 60
Totaal 3 407 3 264 3 108

* De term 'aanhouding' heeft hier betrekking op elke gerechtelijke vrijheidsberoving van een verdachte geïdentificeerde persoon conform de Salduz-wetgeving (categorie IV).

Witwasdossiers

Witwassen is een specifiek onderdeel van het fenomeen ecofin. Het misdrijf witwassen is het verhelen of verhullen van de verplaatsing van de (financiële) opbrengsten van om het even welke criminele activiteit (basisdelict) gepleegd in België of in het buitenland en/of het verhullen van de illegale herkomst van vermogensvoordelen/opbrengsten.

Witwasdossiers
Aantal lopende onderzoeken naar witwaspraktijken

FAST spoort voortvluchtige criminelen op

Sinds 2019 is het gebruik van bijkomende bijzondere opsporingsmiddelen (BOM) en andere onderzoekstechnieken om voortvluchtigen op te sporen toegestaan (wet van 5 mei 2019).

In 2020 werden 294 voortvluchtige criminelen aangehouden, ongeveer een status quo ten opzichte van de 314 aanhoudingen in 2019. 90 onder hen werden in België gearresteerd, van wie 58 door FAST (Fugitive Active Search Team) zelf (stijging van 38% ten opzichte van 2019).

294 criminels en fuite arrêtés
Aangehouden voortvluchtige criminelen

Enkele opmerkelijke cijfers en weetjes: :

  • De dienst werd versterkt met vijf nieuwe collega’s, wat het team op zestien mensen brengt.
  • 554 nieuwe dossiers werden opgestart, waarvan 148 (26%) nog in hetzelfde jaar werden afgesloten.
  • Bijna 1900 dossiers blijven openstaan op het niveau FAST.
  • De week dat de lijst van de zedendelinquenten werd gepubliceerd, heeft FAST de Most Wanted EU 2020 van Luxemburg kunnen arresteren!

Success story

Voortvluchtige gearresteerd dankzij een mooie samenwerking

De vuurwapengevaarlijke Oualid Sekkaki ontsnapte op 19 december 2019 uit de gevangenis van Turnhout waar hij een straf uitzat voor onder meer een schietpartij in de zomer van 2015. Hij klom tijdens de avondwandeling over de zes meter hoge gevangenismuur. Alle middelen werden ingezet om hem terug te vatten. Voor het eerst werden de uitgebreide nieuwe onderzoeksmogelijkheden gebruikt voor het opsporen van voortvluchtigen, wat uiteindelijk leidde tot zijn arrestatie op 3 september 2020 door de Federale Wegpolitie van Lummen.


Opsporing en signalering

Opsporing en signalering

Opsporingsberichten in de media: een meerwaarde

396 in de media gepubliceerde opsporingsberichten
in de media gepubliceerde opsporingsberichten
2018 2019 2020
Opsporingsberichten in de media: een meerwaarde 418 444 396
Ophelderingspercentage 60% 69% 72%


De ophelderingsgraad onderstreept de meerwaarde van opsporingsberichten en oproepen tot getuigen in de media.

  • 24 dossiers (35%) werden opgelost of hebben geleid tot concrete informatie dankzij het televisieprogramma FAROEK, dat 69 reportages heeft gerealiseerd;
  • 22 crimeclips werden gemaakt in eigen beheer, waarvan 7 tot de identificatie van de daders hebben geleid.

Success story

Voetenman in de kraag gevat

Dankzij de reportage van FAROEK werd in het dossier van de Voetenman de dader gearresteerd die Gent sinds 2006 teisterde. Deze man achtervolgde gedurende jaren meisjes in de buurt van de Overpoort tot op hun studentenkamer om daar … aan hun voeten te ruiken. Naar aanleiding van de uitzending kon op basis van een tip de dader uiteindelijk geïdentificeerd worden. Na verhoor bekende hij de feiten.



Recherche- en informatieblad scheert hoge toppen

Het recherche- en informatieblad (RIB) heeft als streefdoel het vergemakkelijken van de identificatie van daders. Het is een instrument voor alle personeelsleden van de Geïntegreerde Politie, in het bijzonder de politiemensen op het terrein. Dankzij een beveiligde SharePointsite kunnen zij overal, te allen tijde en via eender welk toestel (pc, laptop, smartphone …) de opsporingsberichten bekijken en meteen feedback geven.

Het gebruik van het RIB steeg in 2020 met een spectaculaire en spraakmakende 83% naar gemiddeld 19 000 unieke bezoekers. Dankzij het RIB werden meer dan 900 daders geïdentificeerd (stijging van 8% ten opzichte van 2019).



Beschermings- en beveiligingsopdrachten

Beschermingsopdrachten

Over het algemeen is het aantal opdrachten van de Directie bescherming (DAP) het afgelopen jaar sterk gedaald door de beperkende coronamaatregelen. De daling van de escortes voor de Nationale Bank (NBB) is te verklaren door de sluiting van de gedecentraliseerde filialen alsook van de drukkerij.

Missions VIP:  2 480 dont 83 à l’étranger.
Vip-opdrachten* waarvan 83** in het buitenland in 2020, 282 in 2019 en 105 in 2018.
Missions de transfert de détenus dangereux* :  151
Overbrenging gevaarlijke gevangenen***
Escortes de Transport de fonds inter/intracity : 708
Begeleidingen van waardetransporten inter-/intracity****
Escortes Banque nationale (BNB) : 15
Escortes Nationale Bank (NBB)
Autres transports (diamants, art et nucléaire) : 15
Andere transporten (diamanten, kunst en nucleair transport)

* 1 opdracht houdt de bescherming in van één vip per dag. Daling met 55% voor bezoeken van buitenlandse delegaties en 70% verplaatsingen naar het buitenland minder
** Deze sterke toename is te verklaren door de permanente bescherming van twee extra vips die vaak reizen en die deze bescherming ook genieten tijdens hun verplaatsingen in het buitenland.
*** 1 opdracht houdt de overbrenging in van één gevangene per dag.
**** 1 begeleiding houdt de bescherming in van één geldtransportwagen per dag.

Success story

Flexibele inzet voor beschermingsopdrachten tijdens Europese top

In het kader van de Europese top die heeft plaatsgevonden in juli 2020 werden meerdere ploegen van de Directie bescherming (DAP) ingezet om de bescherming van een aantal vips te garanderen, meer bepaald de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel.
Hiervoor werden telkens twee beschermingsdispositieven ingezet. Ook de toenmalige eerste minister Sophie Wilmès was meerdere dagen aanwezig tijdens deze Europese top. Zij werd eveneens vergezeld door een team van DAP.

Aanvankelijk zou deze Europese top twee dagen duren. Door de moeizame onderhandelingen hebben de ploegen van DAP zes dagen quasi non-stop gewerkt. Dankzij de professionaliteit, de motivatie en de inzet van de collega's werden deze opdrachten tot een goed einde gebracht.

Flexibele inzet voor beschermingsopdrachten tijdens Europese top


De Directie beveiliging blijft groeien

De Directie beveiliging (DAB) breidt uit, waardoor ze langzaam maar zeker een belangrijkere plaats inneemt in het politielandschap. DAB telde in 2019 988 personeelsleden en eind 2020 waren het er 1173. Ze verzekert onder andere de politie van de hoven en rechtbanken en de beveiliging van de nucleaire sites en kritieke infrastructuren.

In 2020 bracht DAB 37 419 meerderjarige gevangenen over en 1552 minderjarige gevangenen.

Success story

Goed beveiligd beton

Het jaar 2020 werd voor de kerncentrale van Tihange gekenmerkt door twee grootscheepse betonneringsoperaties. Op 28 en 29 augustus 2020 en 27 en 28 november 2020 werd in een keer en per operatie gedurende zowat 20 uur meer dan 2500 m³ beton gestort. Die operaties werden omkaderd door DAB Tihange, de Coördinatie- en steundirecties (CSD's) van Luik en Namen, de eenheden van de Federale Wegpolitie (WPR) van Luik en Namen en vier politiezones.

DAB Tihange in enkele cijfers in 2020:

  • 188 informatienota's in ISLP gerechtvaardigd door de identifictie van personen tijdens interventies;
  • 28 processen-verbaal inzake verkeer;
  • 2 processen-verbaal voor verkeersongevallen;
  • 21 gerechtelijke processen-verbaal.


Success story

Mooie partnerschappen op de nationale luchthaven

Op Brussels Airport hebben de verschillende eenheden van de Federale Politie hun partnerschap voortgezet, ondanks een verminderde activiteit door het verbod op niet-essentiële reizen. In 2020 zorgde de beveiliging van de vluchten van de maatschappij El Al Israel Airlines in samenwerking met de Luchtvaartpolitie en de Hondensteun - en waarvoor verscherpte veiligheidsdispositieven noodzakelijk waren - voor ongeveer 311 uur en 40 minuten werk voor de ploegen van de Directie beveiliging.

Het partnerschap in enkele cijfers

  • Steun Europese top: 1 003 uur 27 min.
  • Steun Open Gate: 320 uur 44 min.
  • Steun gerechtelijke actie: 275 uur 31 min.
  • Steun lokale PZ: 47 uur 35 min.
  • Grenssteun: 138 uur 40 min.
  • Steun interventie LPA: 670 uur 25 min.
  • Steun interventie BAC: 14 uur 45 min.
  • Steun waardetransporten: 1998 uur 19 min.
Mooie partnerschappen op de nationale luchthaven


Success story

Voorbereiding van een omvangrijk proces

Het proces van de aanslagen in Brussel zal pas in 2022 plaatsvinden in het voormalige NAVO-complex dat werd omgedoopt tot 'Justicia'. Een generale repetitie (procedurereglement raadkamer) in aanwezigheid van de politiezone Brussel HOOFDSTAD Elsene, de Directie beveiliging (DAB), de Directie bescherming (DAP) en het interventiekorps (CIK) vond eind 2020 echter al plaats. Een partnerschap met een belangrijke inzet en met een succesvolle afloop.

De 'Gold Commander', d.w.z. de verantwoordelijke van de ordedienst, liet het niet na om op de kwaliteit van de dienstverlening van de Directie beveiliging te wijzen en haar daarmee ook te feliciteren: "Het personeel is superprofessioneel. Hun inzet en hun onberispelijke uniform op de site golden zeker als voorbeeld. Echt indrukwekkend ... Hun werk is voortreffelijk, zowel op het vlak van voorbereiding als van uitvoering."

Een erkenning die de nog zeer jonge directie deugd doet. Ze zal bij de uitvoering van haar opdrachten de nadruk blijven leggen op striktheid en professionalisme.

Préparation d’un procès de taille


Het fenomeen trespassing

Trespassing omvat het illegaal oversteken van de spoorlijnen terwijl dat verboden en zeer gevaarlijk is.

2018 2019 2020
Aantal processen-verbaal opgesteld door de Spoorwegpolitie 137 226 96
96 processen-verbaal werden opgesteld door de Spoorwegpolitie
Processen-verbaal opgesteld door de Spoorwegpolitie


Vermiste personen

De Cel Vermiste Personen werd het afgelopen jaar gecontacteerd in het kader van 785 onrustwekkende verdwijningen. Dat is een daling van 17% ten opzichte van het jaar voordien. 745 dossiers werden afgesloten (94,9%), waarvan 658 vermisten levend werden teruggevonden.

Daarnaast werd de Cel ook 48 keer ingezet naar aanleiding van het vinden van niet-geïdentificeerde lichamen of lichaamsdelen, waarvan er 28 werden geïdentificeerd.

In totaal werden 38 zoekacties in het water uitgevoerd, waarbij 106 interessante zoeklocaties werden afgebakend, waar uiteindelijk 69 voertuigen en 10 lichamen van vermisten werden aangetroffen.

Success story

Verdwijning van 12-jarige opgelost na intensief speurwerk

Op 17 september 2020 verdween Ilias Chahdi, een twaalfjarige jongen uit Mortsel, nadat hij met de fiets naar school was vertrokken. Na 77 uren van intensief onderzoek waarbij de Cel Vermiste Personen samen met andere lokale en federale politiediensten en Child Focus de krachten hebben gebundeld, werd de jongen in goede gezondheid teruggevonden.



Bestuurlijke aanpak van de criminaliteit

In de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en veiligheidsfenomenen bestaat er naast de reactieve strafrechtelijke aanpak een proactieve bestuurlijke aanpak. De bestuurlijke aanpak als concept streeft ernaar de georganiseerde criminaliteit via een bijkomende pijler (naast de traditionele gerechtelijke, politionele en financiële pijler) onderuit te halen: de bestuurlijke pijler.

Drie arrondissementele informatie- en expertisecentra (ARIEC Antwerpen, ARIEC Limburg en PAALCO Namen) hebben vanuit die aanpak verschillende initiatieven tot stand gebracht. Enkele realisaties.


ARIEC Antwerpen - Sensibilisering voor criminele 'weldoeners' in de horecasector

ARIEC Antwerpen stelde een informatiefiche op bestemd voor de lokale en politieoverheden over de criminele 'weldoeners' die ingang proberen te vinden in de lokale horecasector. De gezondheidscrisis heeft deze sector nog kwetsbaarder gemaakt door de lange sluitingen, de beperkingen bij de (tijdelijke) heropstart enz. De criminele 'weldoeners' willen 'een handje helpen' of ondernemingen in moeilijkheden overnemen. Het doel hiervan is geld witwassen, een betere controle krijgen over de lokale markt ...

ARIEC Antwerpen heeft ook een affiche ontworpen die de lokale overheden binnen hun eigen sector kunnen verspreiden om de handelaars te informeren en hen te begeleiden bij de manier waarop ze zich tegen dit fenomeen kunnen wapenen. Een lokale ondernemer, die door criminele 'weldoeners' wordt benaderd, weet niet altijd hoe te reageren en ziet soms ook niet het gevaar van een 'klein duwtje in de rug'.


PAALCO Namen - Informatie- en sensibiliseringssessie over de strijd tegen huisjesmelkerij

Op 28 september vond in Namen, met respect voor de toen geldende gezondheidsmaatregelen, een informatiesessie plaats gewijd aan de studie over huisvesting en menselijke uitbuiting: huisjesmelkers. Die studievoormiddag was een partnerschap tussen de Federale Politie en de gouverneur van de provincie Namen en kreeg de steun van de politiezone Namur Capitale. In het totaal waren er op het evenement meer dan honderd aanwezigen, afkomstig van de politie, het parket, de inspectiediensten, de gemeenten enz.

De deelnemers kregen de gelegenheid om het werk van verscheidene actoren en de mogelijke samenwerkingen te ontdekken om op geïntegreerde en integrale wijze die problematiek te bestrijden.

Naar aanleiding van de sensibiliseringsdag ontwierp en verspreidde PAALCO Namen een sensibiliseringsbrochure met de indicatoren voor huisjesmelkerij.


ARIEC Limburg - Flexcontroles tegen uitbuiting seizoensarbeiders

In 2020 werden acht ‘flexcontroles’ in diverse veiligheidsfenomenen georganiseerd. Bij een ‘flexcontrole’ wordt telkens ‘op maat’ gezocht naar misbruik in een bepaalde sector, zoals de natuurwinkels (hennep), handcarwashbedrijven, pizzaleveranciers, kapsalons, fruitpluk, campings, snackbars … Naar aanleiding van deze controles moesten één natuurwinkel en één handcarwash de deuren sluiten.

In 2020 werd bijzondere aandacht besteed aan de groeiende problematiek van de fruitplukkers in Limburg. Er vonden gecoördineerde controles plaats in Alken en Borgloon naar aanleiding van meldingen over de slechte kwaliteit en de veiligheid van de huisvesting. Toen de situatie ter plaatse werd vastgesteld (risico op ontploffing en elektrocutie, overbevolking, risico op CO-vergiftiging enz.), moesten 47 Roemeense en 20 Bulgaarse fruitplukkers elders worden ondergebracht (de kosten waren voor de uitbuiters).