Gespecialiseerde TeamsGespecialiseerde teams

  • Hoewel de coronamaatregelen het afgelopen jaar zowel de trainingen als opdrachten danig bemoeilijkt hebben, tekenden de gespecialiseerde teams van de Federale Politie present.
  • Over het algemeen daalde het aantal opdrachten voor de gespecialiseerde teams sterk. Uitzondering zijn de speciale eenheden (DSU) waarop vaak opnieuw een beroep werd gedaan bij verschansingen (een persoon die meestal gewapend is en zich in een gebouw verschanst) en versterkte huiszoekingen.
  • De luchtsteun van de helikopter blijft zijn enorme meerwaarde aantonen, ook in coronatijden.

Speciale eenheden

Specialiteiten Opgestarte acties 2019* Opgestarte acties 2020
Observaties 144 584
Technische operationele steun (NTSU) 294 105
Undercover Team 40 28
Intercepties (telefoon- en datatap) in real time in gerechtelijke onderzoeken 8 839 7 724
Observaties (metadata) in real time in gerechtelijke onderzoeken 1 193 2 142

* geen vergelijking mogelijk met 2018 door het gebruik van verschillende meeteenheden.

Crisissituaties 2018 2019 2020
Verschansingen (Fort Chabrol) 37 41 58
Gijzelnemingen 5 3 3
Ontvoeringen 7 8 12
Afpersingen 5 4 3
Versterkte huiszoekingen 174 185 209
DSU

Luchtsteun

Helikopter (RAGO) 2018 2019 2020
Aanhoudingen en aanhoudingen na achtervolging 160 179 79
Teruggevonden gestolen voertuigen 1 6 1
Gescande infraroodtargets 348 407 422
Positieve infraroodscannings 84 106 147
Laserincidenten 9 5 3
Bijstand controles 284 243 135
Bijstand huiszoekingen 432 511 464
Foto's 139 117 173
Video's 200 264 211
Beeldtransmissie 496 534 380


Drones 2018 2019 2020
Operationele opdrachten 80 88* 55**

* De 88 opdrachten met drones komen overeen met ongeveer 95 vluchturen.

** Dit aantal opdrachten met drones stemt overeen met 60 vluchturen (-36% in vergelijking met 2019).



Jessie Gevaert, de allereerste vrouwelijke Tactical Flight Officer

Toen inspecteur Jessie Gevaert (33) nog tot de interventiedienst bij de politiezone ViMa (Vilvoorde/Machelen) behoorde, keek ze even vaak omhoog naar opstijgende vliegtuigen als naar verdachte voertuigen op straat.

Voor ze bij de politie aan de slag ging, behaalde Jessie haar diploma als bachelor in de luchtvaart met aspirant-lijnpiloot als afstudeerrichting. Na haar studie besefte ze dat de burgerluchtvaart toch niet aan haar was besteed. Ze zocht een nieuwe uitdaging en vond die bij de politie, met de luchtsteun (DAFA) van de Federale Politie in het achterhoofd. Zo geschiedde uiteindelijk …
Op 1 oktober 2019 startte inspecteur Gevaert haar opleiding tot Tactical Flight Officer (TFO). Aan boord van de helikopter controleert een TFO de camera en bedient deze, leidt hij de piloot met behulp van de voor de luchtvaart bestemde informaticasystemen en communiceert hij met de ploegen op het terrein en de communicatie- en informatiecentra (CIC's).

Eerst stonden theorielessen op het menu gedurende anderhalve maand. Na de theorie volgde de praktijk. Na elk onderdeel van de opleiding – dus na de theorie en na de navigatievluchten – kreeg Jessie een examen. Ze slaagde vervolgens voor haar praktijkvlucht, het leren werken met de camera en de radioprocedures. Na haar allerlaatste proef, waarbij al de taken van een TFO samenkomen, wordt Jessie de eerste vrouwelijke TFO bij de luchtsteun van de Federale Politie!

Jessie Gevaert, la toute première Tactical Flight Officer

Success story

Drones: de federale familie breidt uit!

Na hun ervaringen binnen het provinciaal droneteam van Limburg, kon de Coördinatie- en steundirectie (CSD) Limburg dankzij de aankoop van een eigen drone een volwaardig droneteam uitbouwen. Hiermee kan CSD Limburg haar taken van ondersteuning en bovenlokale opdrachten nog meer benadrukken.

Voor de bediening van het toestel werden zes piloten/operatoren van het Limburgse Interventiekorps opgeleid. Het droneteam staat in de eerste plaats ter beschikking van alle Limburgse politie- en hulpdiensten, maar kan ook opdrachten uitvoeren ten voordele van diensten buiten de provincie. Bovendien zal de door hun opgebouwde ervaring ook gebruikt worden om de verdere uitbreiding van droneteams binnen de CSD-werking verder te evalueren.



Steun/versterking tijdens huiszoekingen

De Directie bescherming (DGA/DAP) kan steun bieden bij gevaarlijke huiszoekingen die de Federale Gerechtelijke Politie uitvoert.

  • In 2020 werd dat type opdracht 20 keer uitgevoerd (-13% ten opzichte van 2019).


De speurzin van onze politiehonden

De Directie hondensteun (DACH) telt 148 politiehonden (op 31 december 2020) en heeft tal van gespecialiseerde interventies uitgevoerd.

Aantal interventies 2018 2019 2020
Speurhondenteams 1 441 1 375 1 552
Drughondenteams (actief + geld en passief) 3 221 3 290 2 009
Teams opsporing menselijke resten 74 51 44
Brandhaarddetectiehondenteams 408 386 288
Migratiehondenteams 59 57 44
Explosievenhondenteams 4 301 4 716 3 502

De daling van het aantal interventies van bepaalde hondendisciplines ten opzichte van voorgaande jaren is te verklaren door de coronacrisis.

Daarnaast is zeker vermeldenswaardig dat de hoeveelheden gevonden cash jaarlijks toenemen. Zo hebben de drughondengeleiders bij hun zoekingen in 2020 in totaal voor een bedrag van 4 315 289 euro, 24 980 Britse pond en 22 000 Zwitserse frank aan drugsgeld gevonden. Zeventien levens werden gered dankzij de tussenkomst van de speurhondenteams. En het certificerings- en expertisecentrum van de Hondensteun (DACH) is een testproject gestart voor de opleiding van covidhonden. Ondertussen zijn er twee teams voor de Federale Politie, drie voor de Civiele Bescherming en drie voor Defensie opgeleid.

Le flair de nos chiens policiers

Technische steun van de Scheepvaartpolitie

De technische middelen van de Scheepvaartpolitie (SPN) worden aangewend door daartoe speciaal opgeleid personeel, ondergebracht in de specifieke sectie 'TST' (Technical Support Team).

Door de COVID-19-crisis liggen de cijfers lager dan de vorige jaren omdat veel acties niet konden en/of mochten doorgaan.

Aantal acties 2018 2019 2020
Side Scan Sonar 142 108 55
CO2-detector 337 329 280
Andere detectiemiddelen: 184 87 56
  • Videoscoop
21 14 13
  • Metaaldetector
36 17 13
  • Camera
2 3 1
  • Mobile trace
63 53 20
  • Gestabiliseerde nachtkijker
9 0 1


Techniek en expertise als ondersteuning bij het onderzoek

Gedragsanalyse

De gedragsanalisten (GAC's) van de Federale Politie bieden vanuit hun wetenschappelijke expertise (psychologie, sociologie …) steun aan de onderzoeken via drie hoofdopdrachten:

  • expertise inzake verhoren;
  • analyses (profielen, dreigingen …);
  • assessments in dossiers waarvoor een multidisciplinaire aanpak nodig is in partnerschap met de Directie van de operaties inzake gerechtelijke politie (DJO).
Aantal dossiers waarin gedragsanalisten steun verleenden 2019 2020
Expertise verhoor 155 131
Analyses 39 21
Assessment interviews 9 2
Totaal 203 154

Leugendetectie

Een team van experten is gespecialiseerd in verhoortechnieken, in het bijzonder met behulp van de polygraaf of leugendetector. In 2020 voerden zij aanzienlijk minder testen uit dan het jaar ervoor ten gevolge van de beperkende coronamaatregelen.

  2019 2020
Aantal polygrafietesten 271 77
Aantal leugenachtige resultaten 104 15
Aantal bekentenissen 33 1

Techniek van het audiovisueel verhoor van minderjarige slachtoffers of getuigen van misdrijven (TAM)

Een team van de Directie van de technische en wetenschappelijke politie (DJT) heeft als hoofdtaak het standaardiseren van het verhoor van minderjarigen dat zeer specifiek is. Daartoe heeft het team een netwerk uitgebouwd, namelijk het TAM-netwerk dat actief is op tactisch en operationeel niveau. De opdrachten van het TAM-team kunnen onderverdeeld worden in 3 hoofdluiken:

  • het beheer van het gespecialiseerde verhoormateriaal in de gedeconcentreerde verhoorlokalen;
  • de organisatie en uitvoering van opleidingen voor de TAM-verhoorders;
  • de opvolging van het TAM-netwerk via Research & Development.

TAM-netwerk voor het audiovisueel verhoor van minderjarigen:

  2020
Aantal TAM-verhoorders bij de Geïntegreerde Politie 723
Aantal verhoren* 5 206
  • verhoren 'voyeurisme, zedenschennis en geweld'
3 054
  • verhoren 'onopzettelijk toegebrachte lichamelijke letsels'
1 528
  • verhoren ‘kinderporno’ en ‘zedenschennis’
134

* Opmerkelijke vaststellingen wat de verhoren betreft:

  • 4259 slachtoffers (81%), 390 getuigen (7%) en 64 verdachten (1,2%);
  • er werden dubbel zoveel vrouwen als mannen verhoord;
  • niet alle slachtoffers zijn minderjarig; onder hen ook 136 kwetsbare volwassenen.


Zedenanalyse

Een team gespecialiseerd in zedenanalyse (ZAM, voordien gekend als de dienst ViCLAS) maakt het mogelijk om verbanden te leggen tussen verschillende zedenzaken oftewel seksueel of gewelddadig gemotiveerde misdrijven.

Daartoe wordt onder meer gebruikgemaakt van de tool ViCLAS (Violent Crime Linkage Analysis System). Met behulp van deze databank werden in 2020 56 zedenanalyses uitgevoerd (tegenover 69 het jaar voordien) waarbij 66 linken naar andere feiten en dossiers aan het licht kwamen.



Gezichtsvergelijking en -reconstructie

De dienst Facial (voordien Robot) beschikt over robottekenaars die, naast het tekenen van compositietekeningen, andere biometrische technieken beheersen zoals de gezichtsvergelijking en de gezichtsreconstructie. Robottekenaars maken vandaag de dag onder meer gebruik van performante tools om een digitale versie van de compositietekening aan te bieden.

De dienst Facial behandelde het afgelopen jaar in totaal 234 aanvragen (tegenover 444 in 2019) waarvan:

  • 213 compositietekeningen (tegenover 386 in 2019);
  • 11 anatomische en morfologische vergelijkingen (tegenover 57 gezichtsvergelijkingen in 2019);
  • 5 post-mortemtekeningen;
  • 5 gezichtsreconstructies.
portraits-robots
Robotfoto's
comparaisons de visages
Gezichtsvergelijking
reconstructions faciales

Laboratoria van technische en wetenschappelijke politie

De laboratoria van technische en wetenschappelijke politie leveren gespecialiseerde steun aan de opsporingsdiensten van de Lokale Politie en van de Federale Politie zoals sporenopnamen, analyses en sporenvergelijkingen.

Vols
Diefstallen
Braquages et autres vols avec violence
Overvallen en andere diefstallen met geweld
Incendies (volontaires et accidentels)
Brandstichtingen (opzettelijk en onopzettelijk)
Meurtres et homicides
Moorden en feiten van doodslag
Suicides
Zelfmoorden
Décès suspects
Verdachte overlijdens
Faits de mœurs
Zedenfeiten
Autres
Overige (drugs, verkeersongevallen, valse documenten enz.)

Identificatie: de doden laten spreken

Buiten de interventies in rampsituaties treedt het DVI-team (Disaster Victim Identification) ook op voor de identificatie van slachtoffers in het algemeen en verdiepen ze zich in nieuwe uitdagingen zoals necrosearch (forensische archeologie) en MTD (Moeilijk Terrein/Terrain Difficile) om oplossingen te vinden in het geval van de moeilijke identificatie van overleden slachtoffers.

Het team is samengesteld uit een vaste kern bij de Directie van de technische en wetenschappelijke politie (DJT) en een DVI-pool met medewerkers verspreid over het land.

In 2020 deed het DVI-team 149 interventies (tegenover 192 in 2019), waarbij 93 keer tot identificatie kon worden overgegaan (tegenover 120 in 2019).

Partnerschap is een sleutelelement voor DVI. De professionele aanpak op het terrein vergt immers een uitgekiende organisatie en samenwerking. Om deze samenwerking te stroomlijnen, worden jaarlijks realistische oefeningen georganiseerd. Maar ten gevolge van de coronapandemie konden er helaas geen oefeningen plaatsvinden.

Success story

Uitbreiding samenwerking DVI en partners

Sinds 2009 bestaat er een protocolakkoord tussen de Algemene Directie Civiele Veiligheid van de FOD Binnenlandse Zaken en de Federale Politie dat op de volgende domeinen betrekking heeft:

  • de uitwisseling van kennis en vaardigheden tijdens opleidingen en operaties;
  • de bundeling van materiële en menselijke middelen van de twee betrokken partijen;
  • wederzijdse ondersteuning op het gebied van kennis, infrastructuur, materiële en menselijke middelen.

De laatste jaren is de samenwerking tussen DVI en de Civiele Bescherming niet alleen toegenomen, maar ook uitgebreid naar nieuwe bevoegdheidsdomeinen. De twee partijen hebben beslist om de voorwaarden van deze samenwerking formeel vast te leggen. In 2020 bleef het protocolakkoord van 2009 (vervolgens 'kaderprotocol' genoemd) van toepassing. De werkgroep 'Samenwerking DVI/CB' besliste om het aan te vullen door drie aanvullende protocollen toe te voegen ('bijlagen' genoemd) met betrekking tot de specifieke domeinen op het vlak van samenwerking en wederzijdse steun tussen DVI en de Civiele Bescherming.

Deze manier van werken laat een zekere flexibiliteit toe, aangezien die bijlagen kunnen worden opgesteld en ondertekend zonder dat daarvoor aan het kaderprotocol moet worden geraakt.

Die drie bijlagen hebben betrekking op de volgende domeinen:

Infrastructuur

  • inzetten van het DVI-team in een bestaande infrastructuur op de sites van de Civiele Bescherming in Brasschaat en Crisnée;
  • inzetten van het DVI-team in een infrastructuur buiten de sites van de Civiele Bescherming op Belgisch grondgebied of in het buitenland;
  • inzetten in het kader van andere extreme situaties die specifieke steun vereisen.
     


IBIS-teams

De leden ervan worden opgeleid door het DVI-team en voeren necrosearchoperaties uit op zijn verzoek. Dit wil zeggen dat ze begraven of verborgen slachtoffers van feiten van moord of doodslag lokaliseren en opgraven en dit zowel in België als in het buitenland.

Verkenning en interventie in een gevaarlijke omgeving (GRIMP/MTD)

  • Zoek- en bergingsoperaties van ontoegankelijke lichamen, zonder kennis en gespecialiseerde middelen;
  • Gerechtelijke huiszoekingen zonder slachtoffer voor het zoeken in een gevaarlijke omgeving van overtuigingsstukken, voorwerpen, sporen en aanwijzingen.

 

Die drie aanvullende protocollen bevatten ook andere soorten steun zoals technische bijstand voor de communicatiemiddelen (TAST), duikers of de Flood Rescue Using Boats (FRUB).

Uitbreiding samenwerking DVI en partners

Identiteitsfraude en valsmunterij

Een team van de Federale Gerechtelijke Politie is gespecialiseerd in identiteitsfraude met valse documenten en in valsmunterij. Daartoe onderhoudt dit team verschillende contacten met nationale en internationale partners.



Valse documenten

Het expertenteam analyseerde in totaal 36 096 identiteits- of reisdocumenten op identiteitsfraude (tegenover 34 542 in 2019). 22 520 documenten werden geanalyseerd in het kader van de Europa-procedure voor fraudepreventie, waarvan 278 vals bleken te zijn (tegenover 277 in 2019).

Er werden ook 6543 rijbewijzen gecontroleerd (tegenover 8231 in 2019), waarvan na analyse 245 rijbewijzen vals werden bevonden en ongeldig verklaard (tegenover 304 in 2019).

De overige 7033 geanalyseerde documenten zijn afkomstig van grenscontroles en van inbeslagnames bij vervalsers.



Valsmunterij

Aantal gedetecteerde valse biljetten 2019 2020
Euro 46 088 56 968
Buitenlandse valuta 515 1 497