Sécurité économique et socialeEconomische en sociale veiligheid

  • Multidisciplinaire onderzoeksteams (MOTEM) voor een efficiënte aanpak en samenwerking.
  • Flexacties: zo gefikst.


Aanpak van sociale en fiscale fraude: MOTEM

De samenwerking tussen de Federale Gerechtelijke Politie en de gespecialiseerde (inspectie)diensten onder de vorm van een MOTEM (Multidisciplinair OnderzoeksTeam – Team d’Enquête Multi-disciplinaire) is een belangrijk hulpmiddel voor de aanpak van de sociale en van de fiscale fraude.

Wat betreft sociale fraude: dit fenomeen heeft niet alleen een zware weerslag op de slachtoffers, maar ook op de economie én de overheid. Sociale fraude zorgt voor concurrentievervalsing en duwt eerlijke bedrijven uit de markt. De overheid verliest honderdduizenden tot zelfs miljoenen euro’s aan sociale bijdragen.

De aanpak van sociale fraude werd in 2022 verder bevorderd door de organisatie van een online opleidingstraject bestaande uit 10 modules. Dit opleidingstraject werd uitgerold in nauwe samenwerking met het Instituut voor Gerechtelijke Opleiding (IGO) en de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD), ten behoeve van zowel de gerechtelijke autoriteiten, de verschillende inspectiediensten (FOD WASO, RSZ, RSVZ en regionale inspectiediensten) als de Geïntegreerde Politie.

Ook bij controleacties op het terrein kan een MOTEM ingezet worden. Zo vond op zondag 13 november 2022 een grootscheepse actie plaats onder coördinatie van de Federale Wegpolitie Oost-Vlaanderen op de vrachtwagenparking langs de E17 te Kalken. Alle aanwezige vrachtwagens op deze parkings, 129 in totaal, werden grondig gecontroleerd. Dat gebeurde onder toeziend oog van het arbeidsauditoraat en het parket, en in samenwerking met heel wat partnerdiensten waaronder de FGP Oost-Vlaanderen en de sociale inspectiediensten die deelnamen als MOTEM.

Met dergelijke acties willen politie, Justitie en inspectiediensten de transportsector sensibiliseren en controleren in welke mate de geldende wetgeving wordt gerespecteerd. Bovendien helpt deze controle om concurrentievervalsing binnen de sector aan te pakken. Transportbedrijven die de wetgeving wél respecteren, mogen immers niet de dupe zijn van oneerlijke concurrentie door firma’s die het nalaten de nodige investeringen voor hun personeel te doen. 

Aanpak van sociale en fiscale fraude: MOTEM

 

Bestuurlijke aanpak van sociale en economische fraude

In de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en veiligheidsfenomenen bestaat er naast de reactieve strafrechtelijke aanpak een proactieve bestuurlijke aanpak. De bestuurlijke aanpak streeft ernaar de georganiseerde criminaliteit via een complementaire pijler (naast de traditionele gerechtelijke, politionele en financiële pijler) onderuit te halen: de bestuurlijke pijler.

Drie arrondissementele informatie- en expertisecentra (ARIEC Antwerpen, ARIEC Limburg en ARIEC Namen) werken op basis van die aanpak.

Bestuurlijke aanpak van sociale en economische fraude

 

Sucess Story

Limburgse flexactie tegen misdrijven in nachtwinkels

Op 11 juni 2022 werd op het grondgebied van de politiezone Kanton Borgloon (Alken, Borgloon, Heers, Kortessem en Wellen) een gecoördineerde controleactie (zgn. ‘flexactie’) uitgevoerd op tien dag- en nachtwinkels. De flexactie werd ondersteund door het ARIEC Limburg en vond plaats in overleg met het parket. Er werden verschillende sociale inbreuken en overtredingen rond brandveiligheid vastgesteld.

Tijdens de controles werd onder meer de veiligheid van de panden gecontroleerd, net als de arbeidsomstandigheden en de voorschriften rond bevolkingsregister en ruimtelijke ordening. Geen enkele van de tien gecontroleerde winkels was in orde met de wettelijke brandveiligheidsvoorschriften. Daarnaast werden verschillende stedenbouwkundige overtredingen vastgesteld. De eigenaars worden aangemaand om hun panden in orde te brengen.

Door de arbeidsinspectie werden inbreuken op de sociale wetgeving vastgesteld, voornamelijk op het vlak van Dimona, sociale documenten, deeltijdse arbeid en misbruik van coronapremies. De FOD Economie stelde pv's en waarschuwingen op voor prijsaanduiding. De FOD Volksgezondheid nam heel wat niet-conforme cosmeticaproducten, e-sigaretten en tabaksproducten mee. De douane nam tabaksfabricaten als waterpijptabak in beslag in het kader van de accijnswetgeving. Alle pv's werden overgemaakt aan het parket Limburg en het arbeidsauditoraat Antwerpen.

Het interdisciplinaire controleteam tijdens een gecoördineerde flexactie bestaat onder meer uit vertegenwoordigers van de brandweer Zuid-West Limburg, de Arbeidsinspectie, de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) en de douane. Het ARIEC Limburg en de Lokale Politie Kanton Borgloon zorgden voor ondersteuning.

Het ARIEC ondersteunt gemeentebesturen bij de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om uitbuiting, mensenhandel, grootschalige fraude, huisjesmelkerij en witwasconstructies. De flexacties moeten ervoor zorgen dat die criminaliteit zich niet in het lokale weefsel nestelt.