Onze waardenOnze waarden

  • Solidariteit kenmerkend voor onze organisatie.
  • Innovatie verbindend in onze werking.
  • Integriteit, a serious game.


Staten-Generaal van de Politie

Meer dan twintig jaar na de politiehervorming nam minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing Annelies Verlinden in 2021 het initiatief voor de Staten-Generaal van de Politie (#SEGPol). De politie moet immers mee evolueren met de veranderende maatschappij om haar rol als dienstverlener naar de burger zo optimaal mogelijk te blijven vervullen. Daarom riep ze de politiediensten en hun vele partners op om te reflecteren over de noden voor de toekomst en concrete pistes voor de toekomst te formuleren.

Gedurende twee jaar hebben de sleutelpartners van de #SEGPol, het Centre for Policing and Security (CPS), de Circle of Police Leadership (CPL), het Centre d’Etudes sur la Police (CEP) en de Federale Politie aan de hand van rondetafelgesprekken, seminaries, studiedagen en workshops gewerkt aan voorstellen om de politie zo goed mogelijk voor te bereiden voor de vele uitdagingen van de toekomst. De Federale Politie heeft het voortouw genomen rond thema’s zoals integriteit, diversiteit, gebruik van geweld door en tegen de politie, synergie met partners, internationale politiesamenwerking enz.

Tijdens de talrijke georganiseerde evenementen kwamen meer dan 1 000 mensen samen om na te denken, te debatteren en (her)uit te vinden.

De vaststellingen en denkpistes zijn gebundeld in een blauwdruk voor de politie van de toekomst.

Een ‘waardevol’ Mission Statement

De waarden die de Federale Politie in haar Mission Statement benadrukt, zijn

  • integriteit
  • respect
  • open geest
  • flexibiliteit
  • dienstverlenende ingesteldheid
  • fierheid.

De Federale Politie neemt initiatieven om haar personeel bewust te maken van deze waarden (bv. opleiding 'Mensenrechten en Kazerne Dossin', het waardenkompas) en het attent te maken op de verschillende domeinen waarin ze kunnen worden toegepast (bv. campagne 'Respect'). Voorts wil de Federale Politie blijvend bouwen aan een werkomgeving waar ruimte is voor solidariteit en diversiteit en waar de medewerkers zich gerespecteerd voelen en erkenning krijgen voor hun professioneel engagement.

 

Focus

Solidariteit, in goede en slechte tijden

Een blauwe golf van solidariteit, dat bracht het plotse overlijden van Thomas Monjoie teweeg. De inspecteur van de politiezone Brussel-Noord werd op 10 november 2022 tijdens een interventie om het leven gebracht. Zijn verlies, de manier waarop, het geweld, trof de politiegemeenschap recht in het hart.

Op 18 november bracht de Geïntegreerde Politie op een professionele, serene en bovenal solidaire en waardige manier hulde aan Thomas. Duizenden collega's van de Lokale Politie, de Federale Politie en buitenlandse politievertegenwoordigers vormden een indrukwekkende erehaag langs het traject van de rouwstoet tussen het funerarium en de begraafplaats, als eerbetoon aan Thomas en als teken van steun en medeleven aan zijn familie en naasten. Overal in België organiseerden politiediensten initiatieven om hun verdriet, medeleven, steun en solidariteit te uiten.

Dat solidariteit geen ééndaags begrip is dat enkel bij droeve gebeurtenissen tot uiting komt, blijkt uit de talrijke solidariteitsacties die elk jaar binnen de Geïntegreerde Politie ondernomen worden. Tal van politiemedewerkers en -diensten organiseren benefietacties voor Kom op tegen Kanker, Viva for Life, Télévie, De Warmste Week of kleinschalige goede doelen. In mei 2022 heeft de Directie van de communicatie (CGC) van de Federale Politie een themasite gelanceerd om solidariteitsacties te bundelen en in de schijnwerpers te plaatsen.

De grootste en meest in het oog springende solidariteitsactie binnen de Geïntegreerde Politie op initiatief van de Federale Politie, de Vaste Commissie van de Lokale Politie en ondersteund door de Sociale dienst, is ongetwijfeld Police for Solidarity. Na twee jaar stilstand vond deze estafetteloopwedstrijd voor het goede doel opnieuw plaats in het Koning Boudewijnstadion. Het werd een gigantisch feest op 19 mei, met zo’n 3000 deelnemers en 81 loopteams en als voornaamste doelstelling - bovenop het liefdadigheidsdoel - de personeelsleden van de federale en lokale politiediensten opnieuw samenbrengen.

 

De Federale Politie trekt de kaart van innovatie

Op basis van een horizon scanning en technology foresight oefening die de maatschappelijke veranderingen en nieuwe technologische ontwikkelingen met een impact op de politie in beeld brachten en een World Café workshop met meer dan 70 personeelsleden, werd een draft van een innovatiestrategie uitgewerkt. Deze strategie heeft als doel het richtinggevend kader te vormen waar de Federale Politie haar innovatie-inspanningen de komende jaren op dient te oriënteren. De strategie zal in 2023 ter validatie aan het directiecomité voorgelegd worden.

De dienst Innovatie stak heel wat energie in het verbinden van de collega’s op nationaal en internationaal niveau die op dezelfde thema’s werken of op zoek zijn naar bijkomende personeels- of financiële ondersteuning voor de opzet en uitvoering van innovatieve initiatieven. Een bloemlezing van de initiatieven:

  • Het verbinden van de juiste terreineenheden met verschillende Technology Interest Groups (TIG) van het European Network for Law Enforcement Technology Services (ENLETS), zoals de TIG Financial Investigation (met focus op cryptomunten), Public Order, C-UAS, Operational Centers, Procurement en Digital Workplace.
  • Het verbinden van de juiste terreineenheden met de Core Groups van de EU Clearing Board, zoals de Core Group rond Speech to text transcription tools, Darknet monitoring tools en Online policing.
  • De actieve deelname van de dienst Innovatie aan de Strategic Group on Horizon Scanning and Technology Foresight van de EU Clearing Board. Hiervoor werd bovendien, in samenwerking met Frankrijk, een project ingediend in het kader van Horizon Europe.
  • De actieve lead door de dienst Innovatie en de Federale Gerechtelijke Politie (FGP) Limburg van de eXtended Reality Coregroup van de EU Clearing Board. Deze Coregroup brengt 9 landen van de Europese Unie samen, die aan de eerste use case, een virtuele schietstand, werken.
  • De intense bijdrage van de dienst Innovatie aan de werkzaamheden van de INTERPOL StraTalks meetings die o.m. een conceptpaper voor de Politie van de toekomst (2030), een Horizon Scanning and Technology Foresight capaciteit, alsook een playbook voor de digitaliseringstrajecten binnen de politiediensten uitwerken. In 2022 werden een aantal innovatie-initiatieven ondernomen, deels ondersteund door een daartoe vrijgemaakt innovatiebudget. Zo was er ondersteuning van projecten rond opleiding (eXtended Reality toepassingen, awareness rond innovatie), werden hulpmiddelen aangeschaft ter optimalisatie van vaststellingen op het terrein (3D-scan van verkeersongevallen, digitale afstapping plaats delict, drones) en toepassingen voor het verwerken van data.

In september werd het eerste en unieke ‘eXtended Reality Lab’ officieel geopend. In dit ‘lab’ werken de Federale Politie en Defensie samen aan verschillende virtuele toepassingen. Een eerste initiatief is een Shooting House waarin de Special Forces van Defensie en de speciale eenheden van de Federale Politie zich in een virtuele maar realiteitsgetrouwe omgeving kunnen voorbereiden op specifieke missies.

 

De Geïntegreerde Politie en Kazerne Dossin

Al sinds 2014 werkt de Geïntegreerde Politie samen met Kazerne Dossin om de toekomstige politiemannen -en vrouwen te vormen op het vlak van diversiteit, interne relaties en welzijn op het werk.

Onder de noemer HPM (‘Holocaust, Politie en Mensenrechten’) worden vier verschillende opleidingen aangeboden, uitgewerkt in samenwerking met UNIA, het Interfederaal Gelijkekansencentrum:

  • Begeleider – Holocaust, Politie en Mensenrechten
  • Holocaust, Politie en Mensenrechten (Omgaan met dilemma’s)
  • Holocaust, Politie en Mensenrechten voor leidinggevenden. Concreet omgaan met integriteit in mijn dienst
  • Polarisatie: een bedreiging of een buitenkans voor de politie?

success story

Tien jaar kazerne Dossin

Kazerne Dossin, gevestigd in Mechelen, vierde in 2022 tien jaar werking als memoriaal, museum en onderzoekscentrum over de Holocaust en mensenrechten.

In Kazerne Dossin wordt al gedurende negen jaar de opleiding ‘Holocaust, Politie en Mensenrechten’ (HPM) gegeven. Dominique Van Ryckeghem, directrice-generaal van de Algemene directie van het middelenbeheer en de informatie, stond mee aan de wieg van het HPM-project: “HPM geeft in deze tijden van polarisatie en oorlogsgeweld bijzonder waardevolle inzichten bijvoorbeeld in groepsdruk en in ethische dilemma’s.”

In 2020 werd het samenwerkingsakkoord tussen Kazerne Dossin en de politie hernieuwd. Ook minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing Annelies Verlinden zette haar handtekening onder dit project: "Er is geen plaats voor racisme en discriminatie in onze samenleving, en dus zeker ook niet bij de politie. Integriteit en diversiteit zijn essentiële hoekstenen van onze dienstverlening aan de burger. En net daarom is de samenwerking tussen de Federale Politie en Kazerne Dossin zo waardevol. We moeten, en zullen, blijven investeren in wederzijds respect, begrip en vertrouwen.”

De begeleiders van de opleiding zijn politiemedewerkers die een aparte vorming kregen in Kazerne Dossin. Enkele van deze begeleiders zijn gepensioneerde collega’s. In het najaar 2022 is een nieuwe groep van veertien politiemedewerkers gestart aan de vorming ‘begeleider HPM’; een duidelijk signaal dat politiemedewerkers gemotiveerd en geëngageerd zijn om hun schouders onder dit unieke project te zetten.

Opleiding ‘Holocaust, Politie en Mensenrechten’

Van begin 2014 tot eind 2022 hebben 13 773 politiemedewerkers de opleiding Holocaust, Politie en Mensenrechten (HPM) gevolgd, sommigen onder hen als aspirant, als onderdeel van de basisopleiding, anderen ter verrijking later in de loopbaan.

  2018 2019 2020 2021 2022
Opleidingen Sessies Opgeleide personen Sessies Opgeleide personen Sessies Opgeleide personen Sessies Opgeleide personen Sessies Opgeleide personen
Gebruikers 93 1636 129 2390 40 530 57 697 119 1768
Leidinggevenden 2 23 1 8 /* / /* / /* /

* In 2020, 2021 en 2022 vonden er geen sessies voor leidinggevenden plaats.

Opleiding ‘Polarisatie: een bedreiging of een buitenkans voor de politie?'

De aanslagen in Brussel van 2016 brachten heel wat teweeg binnen de Geïntegreerde Politie. Het belang van polarisatie in de samenleving herkennen, begrijpen en vooral hoe je ermee om moet gaan, werd nogmaals onderstreept. De cel Diversiteit van de Federale Politie ontwikkelde een eendaagse training met theorie en praktijkvoorbeelden.

In 2022 volgden in totaal 267 personen de opleiding Polarisatie (tegenover 314 in 2021). Uit de evaluaties blijkt dat de deelnemers tevreden zijn over de opleiding en de opgedane kennis.

Focus

Omgaan met politionele dilemma’s: a serious game

Integriteit is een van de kernwaarden van de politie. Deze essentiële waarde wordt overigens benadrukt als een fundamentele waarde in de deontologische code van de politiediensten. Ieder personeelslid moet handelen in overeenstemming met de toepasselijke waarden en normen en de daarmee samenhangende regels. Op het terrein is het echter niet altijd zo eenvoudig, want we worden allemaal met ethische dilemma's geconfronteerd.

Bij een ethisch dilemma is er altijd een 'morele kost' verbonden aan elke genomen beslissing. Daarom moet men zich ten volle bewust zijn van de mogelijke gevolgen van zijn keuzes, niet alleen voor zichzelf, maar ook voor andere betrokkenen.

Mensen trainen in hun besluitvormingsproces bij een confrontatie met ethische dilemma’s: dat is het opzet van het hybride ‘serious game’. Aan de hand van een bordspel en een aanvullend digitaal luik willen de initiatiefnemers (toekomstige) politiemedewerkers bewustmaken van integriteitskwesties, netelige situaties in groep bespreekbaar maken en ethisch handelen op een speelse manier stimuleren.

Het project Omgaan met politionele dilemma’s, a serious game kreeg nog maar pas vorm en rijfde het afgelopen jaar al twee prestigieuze prijzen binnen.

De Publica Awards zetten inspirerende overheidsprojecten in de kijker. Op 18 maart won de serious game de publieksprijs in de categorie ‘Safety & security’.

Daarnaast kreeg de serious game op 7 oktober de CPL Award voor ‘Beste integriteitsproject’. Met de CPL Awards wil de Circle of Police Leadership opmerkelijke projecten binnen de Belgische politiewereld onder de aandacht brengen.

De serious game werd het afgelopen jaar geïntegreerd in de basisopleiding voor aspiranten. Een aantal politiescholen (Paulo en Pivo) ging er al actief mee aan de slag. Ook aan Franstalige zijde werd de serious game verder ontwikkeld. Het team CG/Integrity van het Commissariaat-generaal van de Federale Politie zorgt voor de coördinatie.

 

Wederzijds respect, continu in beeld en op de agenda

De kalender 2022 van de Federale Politie stond in het teken van wederzijds respect. Het thema vindt zijn oorsprong enerzijds in de campagne Respect, intern gelanceerd in 2019 om iedereen te herinneren aan het belang van respect voor alle collega's, en anderzijds in de campagne die de Federale Overheidsdienst (FOD) Binnenlandse Zaken in november 2021 heeft gelanceerd om het wederzijdse respect tussen burgers en veiligheidsberoepen te promoten. De onderliggende boodschap luidt als volgt: “Wie elkaar beter kent, respecteert elkaar meer”.

De twaalf kalenderfoto’s werden tentoongesteld in de Kroontuinen, een hoofdgebouw van de Federale Politie in Brussel. Op de foto’s is telkens het ‘vuistje’, symbool van de campagne ‘Wederzijds respect’, in diverse situaties te zien.

Het jaarthema van de kalender vormde in 2022 de rode draad in een communicatiecampagne, zowel intern als op sociale media.

Elk jaar plaatst de Federale Politie het thema ‘inclusie van gehandicapten’ in de kijker, in de marge van de internationale dag voor personen met een handicap. Door te laten zien hoe hun inclusie onze organisatie versterkt, wordt het belang van de integratie van personen met een handicap benadrukt. Toch is er nog werk aan de winkel. Een koninklijk besluit bepaalt dat personen met een handicap 3% van het personeel van elke federale organisatie moeten uitmaken. Bij de Federale Politie geldt dat alleen voor het burgerpersoneel (CALog). Dit cijfer gaat in stijgende lijn: we zitten aan 0,53% in 2022 tegenover 0,51% in 2021 en 0,16% in 2020 en 2019.

Focus

Samenwerkingsprotocollen met Womenpol en Rainbow Cops

Op 8 maart, niet toevallig Internationale Vrouwendag, hebben de Federale Politie, de Lokale Politie en de vzw Womenpol, Belgisch Netwerk van Politievrouwen, een samenwerkingsprotocol ondertekend. Het protocol is een principieel engagement om als partners te streven naar een meer structurele samenwerking. Het houdt onder meer in dat Womenpol meer zal samenwerken met de Nationale Politieacademie (ANPA), Proleader en de cel Diversiteit van de Algemene directie van het middelenbeheer en de informatie (DGR) van de Federale Politie. De Federale Politie zal de activiteiten van Womenpol faciliteren. Ook komt er regelmatig overleg tussen Womenpol, de Federale Politie en de Vaste Commissie van de Lokale Politie.

Het gedeelde streefdoel is een open mindset bij iedereen om diversiteit toe te laten binnen alle geledingen van de organisatie en die zo beter te maken. De Geïntegreerde Politie moet een weerspiegeling van de maatschappij zijn, maar niet door quota noch via positieve discriminatie.

Sinds 17 mei 2022 genieten de LGBTQIA+-politiemensen (lesbian, gay, bisexual, trans, queer, intersex, asexual) ook een interne officiële erkenning dankzij een protocol tussen de Rainbow Cops, de FOD

Binnenlandse Zaken, de Federale Politie en de Vaste Commissie van de Lokale Politie, ondertekend op de Internationale Dag tegen Homofobie, Transfobie en Bifobie. Dit protocol is een sterk signaal: dat van een Geïntegreerde Politie die de spreekbuis wil zijn van een gediversifieerde samenleving die op wederzijds respect berust.

Ook volgens dit protocol mag de vzw Rainbow Cops Belgium LGBTQIA+ Police gebruikmaken van de communicatiekanalen en -middelen van de Federale Politie om over nationale initiatieven te communiceren en van haar infrastructuur om bijeenkomsten, vergaderingen, studiedagen en opleidingen te organiseren.  

 

Transparantie en verantwoording: parlementaire vragen

Het parlement heeft uit hoofde van zijn controlefunctie de mogelijkheid om – schriftelijke of mondelinge – vragen te stellen aan de leden van de regering.

Voor de vragen met betrekking tot de Federale Politie krijgen de voogdijministers in de voorbereiding van de antwoorden onze steun via het Administratief en Technisch Secretariaat (ATS).

In 2022 werden 1200 mondelinge en schriftelijke parlementaire vragen gesteld aan de voogdijministers (tegenover 1369 in 2021).