Internationale informatie-uitwisselingInternationale informatie-uitwisseling

  • Het afgelopen coronajaar verwerkte het Single Point of Operational Contact (SPOC) van de Directie van de internationale politiesamenwerking (CGI) 217 660 informatieberichten en signaleringen via diverse kanalen.
  • In de aanloop naar de Brexit heeft het SPOC 6931 oude signaleringen vanuit het Schengen Information System (SIS) manueel omgezet in Interpolsignaleringen.
  • Diefstal, drugshandel en fraude/oplichting blijven de meest behandelde misdrijven door het SPOC.


Single Point of Operational Contact (SPOC)

Het Single Point of Operational Contact (SPOC) is het zenuwcentrum van de internationale uitwisseling van politionele informatie en van de internationale signaleringen voor ons land. Het SPOC is 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 bemand.

Informatie-uitwisseling

Messages opérationnels
Operationele berichten

De informatie-uitwisseling betreft operationele berichten (in het kader van opsporingsdossiers, maatregelen ten aanzien van personen of voertuigen enz.) die door het SPOC worden geregistreerd en verwerkt via Interpol, Europol, de verbindingsofficieren, de Belgische of buitenlandse politiediensten … Ook de berichten van de centra voor politie- en douanesamenwerking (CPDS) van Doornik, Kerkrade en Luxemburg die de internationale politiesamenwerking in de grensregio’s opvolgen, zijn hierin meegerekend.

Internationale signaleringen

Signalements internationaux
Internationale signaleringen
  2018 2019 2020
SIS* 6 818 7 596 9 227
IP** 1 828 2 028 2 927
Totaal 8 646 9 624 12 154

* SIS : Schengen Information System. Systeem dat internationale signaleringen in de Schengenzone verspreidt.
** IP: Interpol. Laat toe internationale signaleringen (diffusions of notices) buiten de Schengenzone te verspreiden.


De internationale signaleringen zijn een bijzondere vorm van algemene informatie-uitwisseling: de signalerende politiedienst stuurt informatie door, maar vraagt tegelijk dat er een maatregel wordt genomen in zijn eigen belang. De belangrijkste maatregelen die gepaard kunnen gaan met een internationale signalering zijn de volgende:

  • de aanhouding van een persoon
  • de weigering van de toegang tot of het verblijf op het grondgebied
  • de opsporing en/of bescherming van een vermiste persoon
  • de opsporing met het oog op een gerechtelijke procedure
  • de specifieke of discrete controle met of zonder onmiddellijk contact met het SPOC
  • de inbeslagname.

Deze signaleringen gebeuren momenteel nog manueel. Signaleringen in het Schengen Information System (SIS) met als finaliteit ‘inbeslagname’ gebeuren automatisch na een vatting door de politie in de Algemene Nationale Gegevensbank (ANG).



Hits

Een hit betekent dat er een overeenstemming (match) is met een internationaal gesignaleerde entiteit waarvoor een maatregel werd gevraagd. De entiteit die de 'match' heeft vastgesteld, kan de maatregel al dan niet hebben genomen.

Belgische hits op buitenlandse internationale signaleringen 2018 2019 2020
Schengen Information System (SIS) 8 830 11 738* 8 691*
Interpol (IP) 591 590 / **
Totaal 9 421 12 328 /

* Waarvan 1 993 via automatische nummerplaatherkenning (ANPR).

** Cijfer niet meer beschikbaar door het stopzetten van het registratiesysteem bij Interpol.


Buitenlandse hits op Belgische internationale signaleringen 2018 2019 2020
Schengen Information System (SIS) 6 056 7 370 4 573
Interpol (IP) 74 199 / *
Totaal 6 130 7 569 /

* Cijfer niet meer beschikbaar door het stopzetten van het registratiesysteem bij Interpol.



Vertaling

Om te voldoen aan de eisen van de internationale operationele berichtenbehandeling op het gebied van talen beschikt het SPOC over een sectie Vertaling die binnen de vooropgestelde termijnen de berichten vertaalt met een operationeel karakter (d.w.z. dat ze gelinkt zijn aan een dossier van gerechtelijke of bestuurlijke politie). De berichten worden voornamelijk via Schengen, Interpol, Europol en de verbindingsofficieren gestuurd door zowel Belgische als buitenlandse politiediensten.

  2018 2019 2020
Uitgevoerde vertalingen* 15 284 13 774 11 718
FLASH-dossiers** 33,5% 34% 37%

* Bijna alle vertalingen hebben betrekking op operationele dossiers.

** Vertalingen van FLASH-dossiers zijn binnen het uur te behandelen.


Taalcombinaties 2018 2019 2020
Engels  Nederlands
48,5% 50% 45%
Engels  Frans
29,5% 30% 34%
Nederlands  Frans
13,5% 12% 13%
Duits  Nederlands
2,5% 2% 1,5%
Duits  Frans
2,5% 2% 1,5%
Spaans  Nederlands
1,5% 2% 2%
Spaans  Frans
2% 2% 2%


Proactieve screening van de Interpol- en Schengensignaleringen

Proactief filteren is het controleren van de lijsten met buitenlandse Interpolsignaleringen en de lijsten met Schengen A-formulieren (kennisgevingen van de nieuwe buitenlandse SIS-signaleringen met het oog op arrestatie). Het SPOC vergelijkt de inhoud van die lijsten met de Belgische databanken. Dit maakt het niet alleen mogelijk om de lijsten sneller en systematischer te verwerken, maar ook om de collega's op het terrein en de eventueel geïnteresseerde eenheden of diensten op de hoogte te houden van lokale operationele informatie.

Het systeem wordt momenteel toegepast voor alle Interpolsignaleringen en de Schengen A-formulieren (waarschuwing dat een lidstaat een internationale SIS-signalering heeft aangemaakt met het oog op arrestatie). Daardoor kan het SPOC ze proactief controleren.


Buitenlandse Interpolsignaleringen

INTERPOL 2018 2019 2020
Gecontroleerde signaleringen 8 983 23 426 16 691
Match* 13 34 28

* Match betekent in dit geval dat een link met België werd waargenomen, bijvoorbeeld: ingeschreven in België, gekend met te nemen maatregel in Algemene Nationale Gegevensbank (ANG).


A-forms in het Schengen Information System (SIS)

  2019 2020
Gecontroleerde A-forms (meldingen van nieuwe buitenlandse signaleringen met het oog op arrestatie 19 064 28 986
Gecontroleerde aliassen (een A-form van een persoon kan meerdere aliassen bevatten voor die persoon en elke alias wordt gecontroleerd) 26 086 32 118
Matches door controle van de ontvangen A-forms 626 776


SIRENE voor bijkomende vragen

SIRENE staat voor Supplementary Information Request at the National Entries.

Elk land dat het Schengen Information System gebruikt, heeft een SIRENE-bureau dat instaat voor de internationale alerts (signaleringen). Dit gaat van hun validatie tot het toereiken van bijkomende informatie over de alerts.

  2019 2020
Verstuurde formulieren door SIRENE-België 15 349 12 927
Ontvangen formulieren door SIRENE-België 42 267 52 328
Totaal behandelde formulieren 57 616 65 255


Brexit: gevolgen voor de internationale signaleringen en informatie-uitwisseling

Naar aanleiding van de Brexit maakt het Verenigd Koninkrijk (VK) niet langer deel uit van Europa en van het Schengeninformatiesysteem (SIS).  Het VK kan geen signaleringen meer invoeren in het SIS en signaleringen van de Europese lidstaten zijn niet langer zichtbaar op het Britse grondgebied.  Om de Belgische internationale signaleringen ook op het grondgebied van het VK zichtbaar te maken, heeft de Federale Politie, in samenspraak met de magistratuur, de oude signaleringen omgezet in Interpolsignaleringen (voor zover een juridisch equivalent bestaat). Vanaf 1 maart werd reeds aan de signalerende diensten gevraagd een Interpolsignalering aan te vragen indien zij wensten dat hun internationale signalering ook op het Britse grondgebied zichtbaar was.

Hierna een overzicht van de oude signaleringen (per artikel) die door de Directie van de internationale politiesamenwerking (CGI) manueel werden omgezet in Interpolsignaleringen:

  2020
Art. 26 – aanhouding 44
Art. 32 – vermiste personen 5 275
Art. 34 – lokalisatie op verzoek gerechtelijke autoriteiten 74
Art. 36.2 – gerichte of discrete controle 1 538
Totaal 6 931


Grensoverschrijdende fenomenen

Top 5 van de behandelde misdrijven die onder de bevoegdheid van Europol vallen en waarover het SPOC informatie uitwisselde:

2018 2019 2020
1. Diefstal en zware diefstal Illegale drugshandel Diefstal en zware diefstal
2. Illegale drugshandel Diefstal en zware diefstal Illegale drugshandel
3. Fraude en oplichting Fraude en oplichting Fraude en oplichting
4. Illegale immigratie Illegale immigratie Witwassen
5. Witwassen Voertuigcriminaliteit Illegale immigratie


success story

Verdachte van internationale cocaïnehandel gearresteerd in Dubai

De 32-jarige Antwerpenaar N.E.H., verdachte in een onderzoek naar internationale cocaïnehandel, werd gearresteerd in Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten. De man kan ook gelinkt worden aan verschillende geweldsdelicten die Antwerpen en omgeving sinds 2017 hebben geteisterd.

De arrestatie werd tot in de puntjes voorbereid door de Federale Gerechtelijke Politie Antwerpen, in samenwerking met het parket van Antwerpen, het federaal parket, de diplomatie in Dubai, Dubai Police, de verbindingsofficier ter plaatse, Interpol in Abu-Dhabi en het National National Central Bureau (NCB) in Brussel.

Het is een van de eerste keren dat iemand die door ons land gezocht werd in Dubai gearresteerd kon worden, onder meer dankzij de goede samenwerking met Interpol en met de autoriteiten en politiediensten in de Verenigde Arabische Emiraten.

Single Point of contact

SIENA (Secure Information Exchange Network Application)

SIENA is een hoog beveiligd platform/hoog beveiligde applicatie voor de uitwisseling van operationele misdaadgerelateerde informatie tussen EU-lidstaten, Europol en derde partijen betreffende zware en/of georganiseerde criminaliteit – waarbij twee of meer lidstaten worden getroffen –, terrorisme en andere ernstige vormen van criminaliteit.

SIENA-opleidingen 2019 2020
Aantal sessies 8 2*
Aantal deelnemers Federale Politie 98 22

* Door de coronamaatregelen was het aantal deelnemers per sessie beperkt tot elf.



Belgische verbindingsofficieren en samenwerking met inlichtingendiensten

De verbindingsofficieren (LO) vormen een belangrijke schakel in de internationale politiesamenwerking. Ze faciliteren onder meer de politionele uitwisseling van informatie en de uitvoering van rechtshulpverzoeken in strafzaken.

In 2020 stelden we niet alleen vervangers aan voor de verbindingsofficieren in de Verenigde Staten, Albanië, Rusland en Italië, die aan het einde van hun mandaat waren gekomen, maar openden we tevens een bijkomende post in Londen, om de gevolgen van de Brexit op de politionele samenwerking met het Verenigd Koninkrijk op te vangen. Dit bracht het totale aantal bilaterale verbindingsofficieren van de Belgische politie in het buitenland op elf. Samen zijn zij actief in 50 verschillende partnerlanden.

Voorts hebben de Federale Politie en de Veiligheid van de Staat een protocolakkoord ondertekend dat de samenwerking door de verbindingsofficieren van de Belgische politie in het buitenland regelt. Dit protocol biedt de LO’s een duidelijk kader voor de omgang met informatie afkomstig van buitenlandse inlichtingendiensten en diensten met een gemengde inlichtingen- en politiebevoegdheid.

success story

Steun van de verbindingsofficier in Azië in een complex onderzoek

Een zaak die eind 2016 begint met de ontdekking van een verkoold lichaam in een afgelegen gracht in Geluwe (West-Vlaanderen) en eindigt met een vonnis in het assisenhof van Brugge in november 2020. De Belgische dader werd tot 27 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor moord. Zo'n resultaat kon enkel worden bereikt door een uitstekende nationale en internationale samenwerking tussen de Belgische, Japanse en Vietnamese diensten om dergelijk complex onderzoek tot een goed einde te brengen.

In november 2018 belastte het parket van Brussel de Belgische verbindingsofficier in Thailand ermee om de ouders te ontmoeten van een meisje dat in Vietnam als vermist is opgegeven, een staal van hun DNA te nemen voor analyse en ze te informeren over de gerechtelijke procedure in België. Uit de meest recente Belgische DNA-databank bleek dat er een overeenstemming was tussen het DNA van de ouders en het DNA van het slachtoffer in Geluwe ...

De verbindingsofficier werd bij heel het onderzoek betrokken. Hij bereidde voor de onderzoeksrechter en twee onderzoekers in Bac Ninh (Vietnam) onder meer een rogatoire commissie voor en hij ging naar Nagoya (Japan) om er samen te werken met de Japanse lokale politie in het kader van haar onderzoek naar het slachtoffer. Hij nam ook de contacten met de familie van het slachtoffer in Vietnam voor zijn rekening. Het proces in Brugge vond trouwens zonder de aanwezigheid van de familie plaats. Naast het getuigenis van de verbindingsofficier werd zijn ononderbroken aanwezigheid op het proces door alle partijen als steun aan de familie van het slachtoffer beschouwd.



success story

Belgisch onderzoek met succesvol sluitstuk in Roemenië

In september 2020 hebben het gerecht en de politiediensten in Roemenië elf huiszoekingen uitgevoerd in Buzău op basis van een Europees onderzoeksbevel uitgevaardigd door het Belgische gerecht. Meerdere verdachten werden aangehouden en gestolen goederen konden in beslag worden genomen. Op die manier werd een onderzoek van de Belgische speurders, onder leiding van het parket in Eupen, succesvol afgerond. De Belgische verbindingsofficier in Boekarest vervulde een faciliterende rol tussen België en Roemenië.

Het onderzoek werd opgestart in maart 2016 en focuste op een internationale bende die in België actief was en vanuit Roemenië werd aangestuurd. De strak hiërarchisch georganiseerde criminele bende kon worden gelinkt aan 109 misdrijven, meer bepaald zware diefstallen van werktuigen, graaf- en tuinmachines, maaiers, bootmotoren, grote hoeveelheden brandstof enzovoort. De totale schade bedroeg om en bij de 500 000 euro.